Obrzędowość

OBRZĘDOWOŚĆ to zbiór zwyczajów i obrzędów stanowiących część tradycji  oraz odrębności, wprowadzających specyficzny nastrój oraz integrujących zuchów/harcerzy, działających w danym środowisku. Obrzędy są ustalonymi czynnościami o charakterze symbolicznym, które funkcjonują w gromadzie. Dopełniają i podkreślają indywidualność gromady i wspólnotę jaką tworzą wszyscy jej członkowie. Część obrzędów jest taka sama dla wszystkich gromad np. umundurowanie, sposób zwracania się do siebie itp.

Obrzędowość jest bezpośrednio związana z nazwą gromady, która brzmi 8 Czosnowska Gromada Zuchowa “Mądre Szczurki”.

Działanie gromady oparte jest na bajce-legendzie przedstawionej dzieciom na pierwszej zbiórce – Mądre Szczurki to zwierzęta, które po powstaniu Czosnowa raz w tygodniu spotykały się z dziećmi, by uczyć je rozmaitych rzeczy poprzez wspaniałą zabawę. Szczurki działały na naszych ziemiach dotąd, gdy w okolicy otwarto pierwszą szkołę. Wtedy Mądre Szczurki skryły się w lesie, a legenda głosi, że czekają na moment, kiedy będą mogły ponownie rozpocząć działalność.

Nie tak dawno temu, kiedy pod Warszawą istniała już miejscowość zwana Czosnowem, pewnego razu spotkała się ze sobą cała gromada szczurków. Szczurki bowiem są zwierzętami stadnymi -razem żyją w wielkich rodzinach, bo wtedy ich życie wygląda znacznie prościej. Przyszło im jednak mieszkać tutaj w czasach, kiedy życie ludzi nie wyglądało zbyt kolorowo. Na wsi nie tylko dorośli, ale także i dzieci mieli bardzo dużo pracy – wstawali bardzo wcześnie rano i kładli się na długo po zachodzie słońca. Szczurki, zmartwione tym problemem, postanowiły zająć się nim osobiście. Doszły do wniosku, że tylko wtedy, gdy zaczną spotykać się z dziećmi w odpowiednio młodym wieku, będą mogły umilić im czas, raz w tygodniu odciągając je od smutnych obowiązków i dodatkowo uczyć przez zabawę. Przez wiele lat Szczurki, okrzyknięte przez mieszkańców Czosnowa Mądrymi Szczurkami bawiły się razem z dziećmi, dając im masę pożytecznej wiedzy. Gdy jednak w okolicy otwarto pierwszą szkołę, Mądre Szczurki przestały czuć się potrzebne i odeszły w niepamięć. Przestały pracować z dziećmi i skryły się gdzieś na skraju lasu. Legenda mówi, że teraz Mądre Szczurki czekają na odpowiedni moment, by wznowić swoją działalność.

Drużynowy wprowadza dzieci w obrzędowość „Mądrych Szczurków”, kiedy do gromady na początku pierwszej zbiórki przychodzi króciutki liścik. Koperta z nadawcą „Mądre Szczurki”, adresatem – „Zuchy z Czosnowa”, w środku jedno zdanie: „Jeśli chcecie do nas dołączyć, najpierw bliżej się poznajcie”. Drużynowy pyta zuchy, czy wiedzą, od kogo dostaliśmy list. Po negatywnej odpowiedzi opowiada legendę  o „Mądrych Szczurkach”, co rozpoczyna wspaniałą przygodę.

Charakterystyczne dla naszej gromady elementy obrzędowości to:

  • Chusta- żółto-szara noszona przez zuchy i kadrę gromady jako element umundurowania, jest zewnętrznym znakiem symbolizującym przynależność do danej jednostki. Żółty kolor oznacza ser, który jest przysmakiem wszystkich gryzoni, szary zaś – tytułowe „Szczurki” z nazwy gromady;
  • Obrzędowe przyznanie chusty – przyznanie chusty następuje po czterech-pięciu zbiórkach i jest jednoznaczne z włączeniem dziecka do gromady jako pełnoprawnego członka czosnowskiego środowiska harcerskiego. Dziecko, otrzymując chustę, staje na zuchowe baczność.
  • Krąg Rady- w gromadzie funkcjonuje własne zawołanie na rozpoczęcie Kręgu Rady:

Szczurki szybko się zebrały,

zaczynają swój Krąg Rady.

  • Apel- zuchy na apelu ustawiają się w obrzędowy sposób- szóstki tworzą “ogonki”. W dokładnie ten sam sposób poruszamy się w kolumnie zorganizowanej – w odróżnieniu od innych gromad nie stajemy w “promyczki”.
  • Kronika- gromada posiada własną kronikę, za którą odpowiedzialna jest przyboczna, druhna Marta Trzaska. Wszyscy jesteśmy zachwyceni, jak pięknie wyglądają w niej nasze zdjęcia.
  • Totem- gromada posiada swój totem, który jest znakiem reprezentującym gromadę na zewnątrz w ważnych chwilach.
  • Maskotka- gromada posiada swoją maskotkę- w odniesieniu do nazwy gromady jest nim oczywiście szczurek. Maskotka pełni również rolę buławy głosu- pacholika w Kręgu Rady: osoba, która ma maskotkę w danym momencie, posiada wyłączne prawo głosu.
    • Od września do grudnia 2016r. rolę maskotki pełnił szczurek uszyty przez harcerkę z zaprzyjaźnionej drużyny starszoharcerskiej, dh. Julię Kopkę. Niestety, zwierzątko zachorowało i nie mogło już do nas przychodzić na zbiórki.
    • Od stycznia 2017r. na zbiórki przychodzi do nas nowa maskotka.
  • Obrzędowe zakończenie zbiórki – gromada żegna się tradycyjną piosenka ? zuchową „Czuj zuchy piosenką żegnamy się, piosenka poniesie daleko hen (3x), po której następuje puszczenie iskierki w krąg. Drużynowy podkreśla, że jest to tradycyjne zakończenie zbiórki wielu gromad zuchowych w Polsce.
  • Obietnica Zucha – Obietnica Zucha, jako najważniejszy moment w życiu każdego zucha, ma niezwykle bogatą obrzędowość, która charakterystyczna jest i będzie dla wszystkich zuchów, jakie kiedykolwiek będą składały Obietnicę Zucha w czosnowskim środowisku harcerskim. Niestety, nie możemy Państwu powiedzieć więcej o naszej Obietnicy, bo wszystkie zuchy, które jeszcze jej nie złożyły, straciłyby jakąkolwiek niespodziankę 🙂